ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ (13ος - 19ος ΑΙΩΝΑΣ) - ΑΠ. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟY

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ - ΑΠ. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ - ΑΠ. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ - ΤΟΜΟΣ 1

https://www.scribd.com

Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ε´ - Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΘΕΙΣΑ ΑΛΛΟΙΩΣΙΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ε´ - Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΘΕΙΣΑ ΑΛΛΟΙΩΣΙΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Πρωτοπρ. Θεόδωρος Ζήσης



1. Ο Σταυρός του Χριστού

Τον Σταυρό του Κυρίου προβάλλει σήμερα η Εκκλησία εις προσκύνησιν για να μας ενισχύσει στην πορεία προς το Πάσχα. Από την εξουθένωση και την καταισχύνη του Σταυρού επήγασε το χαρμόσυνο μήνυμα της Αναστάσεως. Συντρίβονται τα ανθρώπινα κριτήρια, οι ανθρώπινες εκτιμήσεις και αξιολογήσεις με το Σταυρό του Χριστού^. ό,τι φαίνεται σκάνδαλο, μωρία και ανοησία και καταφρόνια αποδεικνύεται δύναμη, σοφία, αγιασμός και δόξα. Το ξύλο της ντροπής και της αισχύνης, πάνω στο οποίο άφηναν την τελευταία τους πνοή οι μεγαλύτεροι λησταί και κακούργοι, μεταβάλλεται σε σύμβολο και όργανο αγιασμού και δόξης. Μ’ αυτόν εκφράζουμε οι Χριστιανοί την πίστη μας σημειώνοντάς τον στο στήθος μας, αυτόν δίνουμε σαν φυλακτό στα αγαπημένα μας πρόσωπα, αυτός κοσμούσε και κοσμεί τα σκήπτρα των βασιλέων και τις μίτρες των αρχιερέων, αυτός θρονιάζεται στις κορυφές των ναών. Είναι το ακαταμάχητο όπλο εναντίον των αντιθέων δυνάμεων, η δόξα των αγίων της Εκκλησίας.

Έπρεπε να πάει ο Ελληνικός Στρατός στη Σμύρνη;

Έπρεπε να πάει ο Ελληνικός Στρατός στη Σμύρνη;

27/8/13

Το αν έπρεπε να έχει αποβιβάσει στρατεύματα η Ελλάδα στη Σμύρνη το 1919 είναι μία από τις μεγάλες συζητήσεις που γίνονται για τη Μικρασιατική Εκστρατεία και τη καταστροφή που την ακολούθησε. Η οικονομική ευμάρεια των Ελλήνων της περιοχής, λένε όσοι αντιτίθενται, θα ήταν αρκετή για να “ελεγχθεί” η κατάσταση.

Με την “ασφάλεια” 91 χρόνων που μεσολάβησαν, πολλά μπορούμε να πούμε και να υποστηρίξουμε, αδικώντας αυτούς που αποφάσισαν την αποβίβαση. Το αίσθημα του λαού και στην Ελλάδα και στη Σμύρνη ήταν τότε σαφώς υπέρ της αποστολής των στρατευμάτων. Όχι τυχαία όπως περιγράφει στα γραπτά του ο τότε Αμερικανός πρόξενος στη Σμύρνη Τ.Χόρτον. Οι Έλληνες είχαν τεράστια θέματα να αντιμετωπίσουν στην Ιωνία.

Τα λάθη που οδήγησαν στη τραγωδία ξεκίνησαν όταν οι Έλληνες πολιτικοί υπέκυψαν στη διαχρονική τους αδυναμία: να λένε ''όχι'' στις ξένες μεγάλες δυνάμεις, που οδήγησαν τον ελληνικό στρατό σε επιχείρηση αυτοκτονίας.

Τι επικρατούσε στη Σμύρνη πριν από την αποβίβαση του Ελληνικού στρατού; Ποια ήταν η κατάσταση μέσα στην οποία ζούσαν οι Έλληνες; Ο Τ. Χόρτον μετατέθηκε στη Σμύρνη ως πρόξενος των ΗΠΑ το 1911 και έχει σαφή άποψη και για ένα θέμα που έχει ενδιαφέρον. Το ρόλο της Γερμανίας εναντίον των Ελλήνων!

Γράφει:

«Οι Έλληνες υπήκοοι που ζούσαν στη Μικρά Ασία δεν αντιμετώπιζαν προβλήματα γιατί, όπως μου εξήγησε ο Ραχμή, ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος ήταν στην ουσία σύμμαχος της Τουρκίας και εμπόδιζε την Ελλάδα να μπει στον πόλεμο. Αντίθετα, οι Ραγιάδες, δηλαδή οι Έλληνες το γένος Οθωμανοί υπήκοοι της Υψηλής Πύλης, υπέφεραν τα πάνδεινα. Αυτοί οι άνθρωποι ήταν οι πεπειραμένοι τεχνίτες, οι επιτυχημένοι έμποροι, οι σοβαροί επαγγελματίες των πόλεων, αλλά και οι προοδευτικοί αγροκτηματίες της ύπαιθρου. Ήταν αυτοί που εισήγαγαν την καλλιέργεια της περίφημης σταφίδας σουλτανίνας, που βελτίωσαν την καλλιέργεια και την επεξεργασία του καπνού, που έχτισαν σύγχρονες κατοικίες και όμορφες πολιτείες. Με μεγάλη ταχύτητα δημιουργούσαν έναν πολιτισμό που, στο απόγειο του, θα έφτανε την Ιωνία της κλασικής εποχής. Όμως, γενικός αποκλεισμός κηρύχτηκε εναντίον τους και αφίσες τοιχοκολλημένες σε τζαμιά και σχολεία καλούσαν τον μουσουλμανικό πληθυσμό να εξοντώσει τους Έλληνες.

Οι τουρκικές εφημερίδες δημοσίευαν εμπρηστικά άρθρα με τα οποία παρακινούσαν τους αναγνώστες σε διωγμούς και σφαγές. Σε μια συνεδρίαση του Προξενικού Σώματος, αποφασίστηκε να επισκεφτούμε τον Βαλή και να επιστήσουμε την προσοχή της Εξοχότητάς του στο γεγονός ότι αυτά τα άρθρα και τα κελεύσματα θα μπορούσαν να διαταράξουν την ησυχία της ειρηνικής του επαρχίας.

Έτσι, οι πρόξενοι επισκέφτηκαν τον Βαλή, με μόνη εξαίρεση τον Γερμανό εκπρόσωπο που προφασίστηκε ότι δεν μπορούσε να συμμετάσχει σε μια τέτοια κίνηση χωρίς την έγκριση της κυβέρνησης του. Η αντίδραση αυτή του Γερμανού διπλωμάτη ενισχύει την άποψη ότι η Γερμανία υπήρξε συνένοχος των Τούρκων συμμάχων της στο ζήτημα των εκτοπίσεων και της εξόντωσης των χριστιανών. Πραγματικά, δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι η Γερμανία ενέπνευσε το μέτρο της έξωσης των Ελλήνων Οθωμανών από τη Μικρά Ασία σαν ένα από τα προκαταρκτικά μέτρα για τον πόλεμο που προετοίμαζε.

Οι άγριες απελάσεις, η τρομοκρατία, οι δολοφονίες και οι βιαιότητες εναντίον των Ραγιάδων κατά μήκος της μικρασιατικής ακτής δεν τράβηξαν στη Δύση την προσοχή που τους άρμοζε. Είχαν όμως όλα τα χαρακτηριστικά του πολεμικού μέτρου που επέβαλλε μία δήθεν «στρατιωτική ανάγκη» και δεν υπάρχει κα μία αμφιβολία ότι Τούρκοι και Γερμανοί είχαν πλήρη συνεργασία και ήταν σύμμαχοι στη διάρκεια του πολέμου. Στην έκδοση αρ. 3 της Ελληνο-αμερικανικής Εταιρείας (1918), δημοσιεύεται μια έρευνα γύρω από το θέμα αυτό. Στη μελέτη αναφέρεται ότι ενάμισι εκατομμύριο Έλληνες εκδιώχτηκαν από τα σπίτια τους στη Θράκη και τη Μικρά Ασία. Σημειώνεται ακόμη ότι οι μισοί από αυτούς εξοντώθηκαν από τις απελάσεις, τις βιαιοπραγίες και την πείνα.

Τα βίαια και εμπρηστικά δημοσιεύματα των τουρκικών εφημερίδων που ανέφερα ήδη εμφανίστηκαν από τη μια μέρα στην άλλη και χωρίς καμιά αιτία. Ήταν τόσο πρόδηλα «εμπνευσμένα» από τις τουρκικές αρχές, που είναι απορίας άξιο πως και οι πιο αμαθείς Τούρκοι δεν το κατάλαβαν. Φτηνές λιθογραφίες εμφανίστηκαν ξαφνικά, τυπωμένες με τον πιο αδέξιο και πρωτόγονο τρόπο - προφανώς ντόπια παραγωγή. Παρουσίαζαν τους Έλληνες να σφάζουν τουρκόπουλα ή να ξεκοιλιάζουν εγκύους μουσουλμάνες ...

…Τόσο την εποχή αυτή όσο και κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου, οι ραγιάδες κατατάσσονταν με τη βία στον οθωμανικό στρατό, όπου τους χρησιμοποιούσαν σαν δούλους: δεν έφεραν όπλα και μοναδικός προορισμός τους ήταν να σκάβουν χαρακώματα. Πολλοί από αυτούς πέθαναν από την πείνα και τις κακουχίες επειδή δεν τους έδιναν ούτε τροφή, ούτε ρούχα, αλλά ούτε και στέγη.

Τα έργα ανέγερσης της Μεγάλης Τουρκικής Βιβλιοθήκης στη Σμύρνη είναι ιδιαίτερα ενδεικτικά της νοοτροπίας της φυλής. Οι εργάτες ήταν χριστιανοί, ενώ οι εργοδηγοί ήταν φυσικά Τούρκοι, οπλισμένοι με μαστίγια. Όταν μια μέρα παρατήρησα στον Γαχμή Μπέη ότι δεν υπήρχαν αρκετά βιβλία στη μητρική του γλώσσα που να δικαιολογούν την ανέγερση ενός τόσο μεγάλου κτιρίου, εκείνος απάντησε:

«Το πρώτο βήμα είναι να αποκτήσουμε το κτίριο. Όταν αποκτήσουμε το κτίριο, αναγκαστικά θα βρεθούν και τα βιβλία που θα το γεμίσουν. Αν πάλι δεν βρεθούν, τότε θα μεταφράσουμε όλα τα γερμανικά βιβλία στην τουρκική γλώσσα».

Ρουμ Μιλέτι

«Ρουμ Μιλέτι»: Σύντομη αναφορά στην Ιστορία των Ορθοδόξων κοινοτήτων υπό την Οθωμανική κυριαρχία (1453-1821)

γράφει ο Steven Runciman

Η απώλεια της ελευθερίας είναι η σκληρότερη μοίρα για ένα λαό. Για τους Έλληνες, η ‘Aλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 ήταν μια τραγωδία χωρίς προηγούμενο, που σημάδεψε το τέλος του Βυζαντίου, της χριστιανικής Αυτοκρατορίας της Ανατολής, και την αρχή της σκλαβιάς. Όπως αποδεικνύει εκ των υστέρων η ιστορία, το Βυζάντιο ήταν καταδικασμένο, βαρύτατα άρρωστο για να μπορέσει να αναρρώσει. Ακόμη και αν οι ηρωικοί υπερασπιστές της πόλης είχαν κατορθώσει το 1453 να αναγκάσουν τους Τούρκους να άρουν την πολιορκία, θα επιτύγχαναν μόνο μια μικρή ανάπαυλα. Οι Τούρκοι σύντομα θα επιχειρούσαν μια ακόμη έφοδο. Άραγε η χαριστική βολή την οποία κατέφεραν εναντίον του Βυζαντίου αποτελούσε όντως μια τόσο μεγάλη καταστροφή; Ο ελληνικός κόσμος ήταν ήδη διασπασμένος· και οι Έλληνες που ζούσαν υπό ξένη κυριαρχία, τουρκική η ιταλική, ήταν περισσότεροι από αυτούς που ζούσαν ελεύθεροι. Μήπως ήταν καλύτερα να υποταχθούν σε μια δύναμη που θα τους επανένωνε, ακόμη και υπό συνθήκες σκλαβιάς; Ποια ήταν η εναλλακτική λύση;



Υπήρχαν κάποιοι στο Βυζάντιο που έλπιζαν ότι οι Δυτικές Δυνάμεις θα μπορούσαν να επέμβουν για να σώσουν τη χριστιανική Αυτοκρατορία. Οι Δυτικοί όμως θα ήθελαν να συνεργαστούν; Και αν ναι, θα ήταν αποτελεσματικοί; Οι ονομαζόμενες Σταυροφορίες της Νικοπόλεως και της Βάρνας είχαν καταδείξει ότι τα στρατεύματα τους δεν μπορούσαν να συναγωνιστούν τον ικανότατο και εκσυγχρονισμένο τουρκικό στρατό. Επιπλέον, η δυτική βοήθεια θα ερχόταν μόνο αν η Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης υποτασσόταν στην εξουσία της Εκκλησίας της Ρώμης. Μερικοί αξιωματούχοι θεωρούσαν ότι άξιζε να πληρωθεί ένα τέτοιο τίμημα· και αρκετοί διανοούμενοι πίστευαν ότι ο βυζαντινός πολιτισμός θα έπρεπε να συγχωνευθεί με τον δυτικό.

Αλλά ο μέσος Βυζαντινός, με ζωντανές τις αναμνήσεις του 1204, δεν θα ανεχόταν ποτέ κάτι τέτοιο. Αν το Βυζάντιο έμελλε να χαθεί, ας χανόταν με την Ορθοδοξία του αλώβητη (1).

Ἐξεγέρσεις τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὴν Ἅλωση ὡς τὸ 1821

Ἐξεγέρσεις τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὴν Ἅλωση ὡς τὸ 1821

7 Μαΐου 2013

Ἐνῶ «ἡ κοινὴ τῶν Ἑλλήνων ἑστία, ἡ διατριβὴ τῶν μουσῶν, ἡ τῶν ἐπιστημῶν ἁπασῶν διδάσκαλος, ἡ τῶν πόλεων βασιλὶς» ἔπιπτε, καὶ ἡ Ἑλλὰς κατεκτᾶτο, τὸ Γένος ἠρνεῖτο νὰ ὑποταχθῇ. Οἱ Ἕλληνες θὰ συνεχίσουν τὸν ἀγῶνα. Τὸ Σοῦλι, ἡ Μάνη, ἡ Χιμάρα καὶ τὰ Σφακιὰ θὰ ἀποτελέσουν τὰ προπύργια αὐτοῦ τοῦ ἀγῶνος. Κατὰ τὴν σκοτεινὴν ἐκείνην περίοδον ἡ γλῶσσα διεδραμάτισεν ἱστορικῆς σημασίας ρόλον εἰς τὴν διατήρησιν τῆς ἑνότητος τοῦ Γένους. Οἱ καταφυγόντες εἰς τὴν Δύσιν Ἕλληνες λόγιοι μετέφερον εκεῖ τὴν Ἑλληνικὴν παιδείαν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν οὑμανισμὸν καὶ συνέβαλον εἰς τὴν ἄνθησιν τῆς Ἀναγεννήσεως.

Ἡ κατάκτησις τοῦ ὑπολοίπου Ἑλληνικοῦ χώρου θὰ παρουσιάσῃ τεραστίας δυσκολίας εἰς τὸν κατακτητήν.

Εἰς πλείστας περιοχὰς ἡ ἀντίστασις ὑπῆρξε σκληρὰ καὶ μακροχρόνιος. Εἰς τὸν Πόντον, παρὰ τὴν κατάληψιν τῆς Τραπεζοῦντος, ὁ ἀγὼν θὰ συνεχισθῆ εἰς τὰ ὄρη καὶ τὰ δυσπόρθητα φρούρια. Ὀλίγα ἔτη μετὰ τὴν Ἅλωσιν, ἡ Κέρκυρα, ἡ Ἤπειρος καὶ ἡ Χιμάρα, βοηθοῦν τοὺς Ἑνετοὺς εἰς τὸν ἀγῶνα των, ἐναντίον τοῦ κοινοῦ ἐχθροῦ. Τὸ 1463 ἐπαναστατοῦν οἱ Μανιᾶται ὑπὸ τὸν Μιχαὴλ Ράλλην καὶ οἱ Ἀρκᾶδες ὑπὸ τὸν Πέτρον Μπούαν. Τὸ 1470 μετὰ τὴν Ἅλωσιν τῆς Χαλκίδος μεταξὺ τῶν πτωμάτων τῶν φονευθέντων ὑπερασπιστῶν εὑρέθησαν καὶ τὰ πτώματα πολλῶν Ἑλληνίδων αἱ ὁποῖαι εἶχον συμπολεμήσει. Ἡ Λῆμνος σώζεται ὑπὸ τῆς Ἑλληνίδος Μαρούλας ἡ ὁποία, ὅταν εἶδε τὸν πατέρα της πίπτοντα, ἥρπασε τὸ ξίφος του καὶ ὥρμησε κατὰ τῶν ἐχθρῶν.

ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ Γ´

ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ Γ´

Πολεμικά γεγονότα (17ος - 18ος αι.)

Συνομωσίες των Ελλήνων στήν Κύπρο καί στή Μάνη

Παρόλες τίς αποτυχίες (16ος αι.) των Ελλήνων γιά απαλλαγή από τήν οθωμανική κυριαρχία, παρατηρήθηκαν, στίς πρώτες δεκαετίες του 17ου αιώνα, νέες επαναστατικές ζυμώσεις, νέες συνομωσίες καί νέες εξεγέρσεις. Διασώζονται πολλές επιστολές οι οποίες απευθύνονταν κυρίως πρός τούς Ισπανούς, τόν πάπα αλλά καί άλλους Ευρωπαίους ηγεμόνες, μέ τίς οποίες οι υπόδουλοι Ρωμιοί καλούσαν γιά βοήθεια τούς "αδελφούς χριστιανούς". Από τήν Κύπρο ιδιαίτερα, επανειλημμένα ταξίδεψαν απεσταλμένοι πρός τήν Ισπανία αλλά καί πρός τόν οίκο της Σαβοΐας, γιά νά παρακινήσουν τούς ηγεμόνες νά στείλουν στρατό καί πλοία καί νά καταλάβουν τη Μεγαλόνησο. Οι ηγεμόνες της Σαβοΐας θεωρούσαν τούς εαυτούς τους κληρονόμους του βασιλείου της Κύπρου, τό οποίο κατείχε τόν 15ο αιώνα ο Κάρολος Α' δούκας της Σαβοΐας, καί μάλιστα είχαν προσπαθήσει νά νοικιάσουν τήν Κύπρο από τό σουλτάνο, έναντι ετήσιας φορολογικής αποζημίωσης.

ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ Β´

ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ Β´ 

Πολεμικά γεγονότα (15ος - 16ος αι.)

Υπό ξένη κυριαρχία

H εθνική συνείδηση των Βυζαντινών αναπτύχθηκε έντονα μετά από τήν άλωση του 1204 από τούς Λατίνους. Οταν έχασαν τήν αίγλη τους καί τό μεγαλείο τους, όταν ξύπνησαν από τή νάρκη της παντοδυναμίας τους καί του πλούτου τους, τότε συνειδητοποίησαν μέσα από τήν εχθρότητα καί τόν φθόνο των αλλοφύλων, μέσα από τήν καταστροφή καί τή λεηλασία της αγαπημένης τους Πόλης, ότι είναι ένα ξεχωριστό καί μοναχικό έθνος, τό οποίο πρέπει νά παλαίψει μόνο του γιά νά επιβιώσει. Τό πολυπολιτισμικό Βυζάντιο άρχισε νά καταρρέει ακριβώς εξαιτίας τής αλόγιστης προσέλευσης αλλοεθνών από τή Δύση, τό Βορρά καί τήν Ανατολή. Τό 1204 οι Ελληνες διαπίστωσαν ότι ήταν μόνοι, ότι ήταν άνθρωποι δευτέρας κατηγορίας, ότι ήταν ξένοι μέσα στήν ίδια τους τή χώρα. Βαθμιαία θά υποτάσσονταν σέ Λατίνους ή Τούρκους κυρίαρχους, θά αποκόβονταν από τό εθνικό κέντρο, τήν Κωνσταντινούπολι, καί θά υποχρεώνονταν νά ζήσουν σαν υπόδουλοι ενός κοινωνικού καί πολιτικού καθεστώτος, ξένου πρός τήν βυζαντινή παράδοση καί εχθρικού πρός τό ντόπιο στοιχείο.

ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ Α´

ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ Α´

Τουρκοκρατία-Βενετοκρατία 

Εισαγωγή

Τό 1453 ήταν τό έτος πού μέ τήν άλωση της Κωνσταντινούπολης, σφράγισε τήν οριστική κατάλυση τής Ελληνικής Αυτοκρατορίας. Ο ηγέτης τού ελληνικού Γένους χάθηκε καί η Ρωμηοσύνη αποκεφαλισμένη καί αποπροσανατολισμένη εισερχόταν σέ μία μακρά περίοδο δοκιμασίας καί μαρτυρίου.

Οι εκπρόσωποι τής βυζαντινής αριστοκρατίας καί τής άρχουσας τάξης έφυγαν πρός τίς βενετοκρατούμενες περιοχές ή πρός τίς χώρες τής Εσπερίας καί τήν καθοδήγηση τού υπόδουλου Γένους τήν ανέλαβε τό Οικουμενικό Πατριαρχείο, τό οποίο, ο Μωάμεθ ο κατακτητής. γιά τούς δικούς του λόγους, επέτρεψε νά υφίσταται. Στούς λόγους αυτούς συγκαταλέγεται η ανάγκη δημιουργίας ενός συγκροτημένου κράτους τό οποίο γιά νά στηθεί χρειαζόταν μορφωμένους πολίτες, διοικητικούς υπαλλήλους, εμπόρους, βιοτέχνες, επιστήμονες καί γενικά ειδικότητες άγνωστες πρός τούς Οθωμανούς κατακτητές οι οποίοι γιά αιώνες ζούσαν νομαδικά πολεμώντας από τό ένα μέρος στό άλλο. Ετσι λοιπόν ο σουλτάνος κάλεσε τούς Ελληνες νά εποικήσουν τήν ερημωμένη πρωτεύουσά του καί κατάφερε στούς δύο πρώτους αιώνες νά τήν κάνει μία ζωντανή μεγαλούπολη, κέντρο τής οθωμανικής αυτοκρατορίας, διατηρώντας τήν ελληνική γλώσσα ως επίσημη γλώσσα τού κράτους του. Εκεί οι Ρωμηοί, συσπειρωμένοι πάντα γύρω από τόν Πατριάρχη, κατάφεραν νά αναπτύξουν μία οικονομική καί πολιτιστική δραστηριότητα, κυρίως από τά μέσα τού 16ου αιώνα καί μετά. 



Η Τουρκοκρατία (1453-1821)

Η Τουρκοκρατία (1453-1821)

http://www.youtube.com/watch?v=N3M6YGCke9M&feature=player_embedded

 

http://www.youtube.com/watch?v=0Wys1XwMX-A&feature=player_embedded 

http://www.agiasofia.com/greek/pg001.html

Δυο Ιστορικά παράλληλα: Ρωμαιοκρατία και Τουρκοκρατία

Ο Ελληνισμός άνευ πρωτογενούς εξουσίας - Δυο Ιστορικά παράλληλα: Ρωμαιοκρατία και Τουρκοκρατία

Διονύσιος Α. Ζακυθηνός

Από: Ζακυθηνός, Μεταβυζαντινά και Νέα Ελληνικά, Αθήνα 1978.

Εισαγωγή

KΑΤΑ την μακράν διαδρομήν της Ελληνικής Ιστορίας υπάρχουν τρεις μείζονες περίοδοι, κατά τας οποίας το Ελληνικόν Εθνος δεν ήτο συγκεκροτημένον εις εν ή πλείονα ανεξάρτητα ή αυτόνομα κράτη: η Ρωμαιοκρατία, η Φραγκοκρατία και η Τουρκοκρατία. Η διαπίστωσις αύτη έχει πολύ το σχηματικόν· όμως ειναι ανάγκη να περιορίσωμεν εις τας τρεις ταύτας εποχάς τον ιστορικόν μας χώρον χωρίς να λάβωμεν υπ' όψιν πολλά φαινόμενα τοπικώς ή χρονικώς περιγεγραμμένα, άξια σπουδής καθ' εαυτά, αλλά μη παρέχοντα ιδιάζοντα στοιχεία προς θεμελίωσιν γενικωτέρων θεωρήσεων.

Εντοπίζομεν λοιπόν την έρευναν εις τας τρεις συγκεκριμένας περιπτώσεις. Αλλά και εις τά φαινόμενα της Φραγκοκρατίας δεν έχομεν την καθολικότητα, την πληρότητα και την ενότητα των δύο άλλων περιόδων. Η Φραγκική κυριαρχία επεβλήθη εις τας Ελληνικάς χώρας μετά την άλωσιν της Κωνσταντινουπόλεως υπό των Λατίνων και την κατάλυσιν του Βυζαντινού Κράτους (1204). Επί των ερειπίων του δεν ιδρύθη μία διάδοχος πολιτεία, αλλά πλείονα κατά το μάλλον ή ήττον αυτόνομα κράτη: η Λατινική Αυτοκρατορία της Κωνσταντινουπόλεως, το εφήμερον κράτος της Θεσσαλονίκης, η ηγεμονία της Αχαΐας, το δουκάτον των Αθηνών, άλλαι ελάσσονες φεουδαρχικαί δυναστείαι. Μονιμώτερα θα ειναι τα καθεστώτα των Βενετικών κτήσεων εις την ηπειρωτικήν Ελλάδα, κυρίως εις την Κρήτην, εις τας Κυκλάδας, επί τι διάστημα εις την Κύπρον, εις την Επτάνησον, εις την οποίαν η εξουσία της γαληνοτάτης Δημοκρατίας θα διατηρηθή μέχρι της συνθήκης του Campo-Formio του 1797.

Εξ άλλου η Ελληνική αντίστασις, εκδηλωθείσα ευθύς αμέσως εις πλείονας εστίας, ενωρίτατα εδραιούται περί τρία κρατικά συγκροτήματα, έλκοντα την καταγωγήν εκ της καταλυθείσης ενιαίας Ελληνικής Αυτοκρατορίας: την Αυτοκρατορίαν της Νικαίας, την Αυτοκρατορίαν της Τραπεζούντος και το Δεσποτάτον της Ηπείρου. Εις ταύτα θα προστεθή βραδύτερον η κτήσις της Λακωνίας, ένθα θα δημιουργηθή εν σννεχεία ισχυρά Ελληνική μονάς, το Δεσποτάτον της Πελοποννήσου. Επομένως δεν δυνάμεθα να ομιλώμεν περί Ελληνισμού άνευ πρωτογενούς εξουσίας, είναι δε προφανές ότι εκ των τριών εποχών η Φραγκοκρατία αποτελεί μορφολογικώς ιδιάζουσαν περίπτωσιν, διότι δεν κατώρθωσε να δημιουργήση ενιαίαν πολιτείαν, αλλά και διότι η Βυζαντινή Αυτοκρατορία εξηκολούθησεν υφισταμένη υπό διαφόρονς μορφάς, τείνουσας προς την ενοποίησιν.