Μικρασία - Παρελθόν και παρόν

Μικρασία - Παρελθόν και παρόν

10 Μάρτιος, 2005

του Χρηστάκου Δόλοπα, στο περιοδικό «Ενδοχώρα»

«Αοιλί εμάς και βάι εμάς

επάρθεν η Ρωμανία

μοιριλογούν τα εγκλησιάς

και κλαίγνε τα μοναστήρια»

(Ποντιακός Θρήνος)

Μετά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως (1453), σειρά είχε η πρωτεύουσα των Κομνηνών, η Τραπεζούντα (1461). Ο Ελληνισμός όμως επέζησε, παρά την πίεση, τη βία, τη δουλεία και τους εξισλαμισμούς. Οι τέσσερις αιώνες υποταγής στους Οθωμανούς κατακτητές, δεν ήσαν αρκετοί να σβήσουν την ελληνική παρουσία. Το 1922-1924 ήλθε η ώρα του τελικού ξεριζωμού.

Ο ελληνοχριστιανικός πολιτισμός, που έδωσε τιτάνιους αγώνες ενάντια στον ισλαμισμό, προσπαθώντας να επιβιώσει μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, παίρνει το δρόμο της προσφυγιάς. Οι Έλληνες (μόνον όμως οι Χριστιανοί) εγκαταλείπουν τον τόπο, όπου η ιστορία μας θυμίζει δόξες, μεγαλείο, αγώνες, θυσίες. Το ελληνικό φεύγει και στη θέση του ανατέλλει μια καινούργια εθνότητα, η Τουρκική, που μέχρι τις μέρες μας, βασισμένη στην παντουρκική-παντουρανική ιδεολογία, προσπαθεί να δημιουργήσει ομογενοποιημένο λαό, εμφυτεύοντας κοινή εθνική καταγωγή στην πανσπερμία των 47 εθνικών μειονοτήτων, που αποτελούν τον τουρκικό λαό (1).

Στην Τουρκία σήμερα, δεν υπάρχει κοινή εθνική συνοχή, παρά τις γενοκτονίες (Έλληνες, Αρμένιοι, Κούρδοι) και παρά την επικράτηση του μουσουλμανισμού. Οι δεκάδες μειονότητες θεωρούν τους Τούρκους εχθρούς και κατακτητές. Και ενώ ο μουσουλμανισμός λειτουργεί σαν συνδετικός κρίκος, υπάρχουν αγεφύρωτες οι δογματικές διαφορές μεταξύ Σουνιτών και Σιιτών, ενώ οι αιρέσεις των Γιουρούκων, Μπαντιέ, Δερβίσηδων (Μπεκτασήδων, Μαβλεβήδων) και Γεζιτών, είναι υπό διωγμόν. Παρά τις γενοκτονίες, τους βίαιους εξισλαμισμούς και τις πολιτισμικές γενοκτονίες, οι μικρές εθνικές μειονότητες διατηρούν τα ιδιαίτερα ήθη και έθιμά τους, τιμούν τις αρχαίες παραδόσεις που μεταδίδουν από γενιά σε γενιά, ενώ με τη λαϊκή παράδοση διατηρούν τους δικούς τους χορούς και τη δική τους μουσική, μεταγλωττίζοντας μόνο τους στίχους.

Ως σήμα κατατεθέν, λειτουργεί και η αντίσταση του κουρδικού λαού, που αγωνίζεται διεκδικώντας την πολυπόθητη ελευθερία του, ενώ οι Τούρκοι ιθύνοντες (πολιτικοί, στρατιωτικοί και ιστορικοί) τους ονομάζουν «ορεσίβιους Τούρκους», προσπαθώντας και να τους εξαφανίσουν ως έθνος. Η πολιτική της γενοκτονίας, ενώ αποδείχθηκε αρκετά αποτελεσματική, δεν έλυσε το πρόβλημα που αντιμετωπίζει το τουρκικό κράτος. Αυτό μας το θυμίζει ο Ντεμιρέλ (1991), που τόνιζε: «Η παραχώρηση δικαιωμάτων στους Κούρδους θα αποτελέσει την απαρχή της διαλύσεως της Τουρκίας, που έχει 27 εθνότητες». Είναι κοινό μυστικό στην Τουρκία, πως η μέρα που θα διαλυθεί σαν κράτος πλησιάζει. Εδώ και χρόνια, οι κάτοικοι της Τουρκίας αστειευόμενοι λένε, ότι στην Τουρκία κατοικούν εβδομήντα πέντε και μισή (75,5) εθνότητες και αρχίζουν να τις αριθμούν. Εάν τους ρωτήσεις ποια είναι η μισή εθνότητα, χαμογελώντας θα σου απαντήσουν: «μα, η τουρκική».

«Στον Πόντο μάνα μου έχω αδελφούς καρδιάς…»

«Στον Πόντο μάνα μου έχω αδελφούς καρδιάς…»

Μια συνέντευξη του Ömer Asan στη Λένα Σαββίδου

Αθήνα 8 του Νοέμβρη του 2010 και ο Τούρκος συγγραφέας κι εκδότης, ο βραβευμένος με το βραβείο Ιπεκτσί, Ömer Asan, φθάνει στην Αθήνα για να παραστεί σε εκδήλωση συζήτηση για τα γυρίσματα του νέου του ντοκιμαντέρ «Πού πάς αδελφέ: Μια Ιστορία Αποχωρισμού» (Kardeş Nereye?: Bir Ayrilik Oykusu). Στα πλαίσια της παραπάνω εκδήλωσης δόθηκε η συνέντευξη στη Λένα Σαββίδου, στην καταγραφή της οποίας συνέβαλαν αποφασιστικά, ο συντονιστής της συζήτησης κύριος Στέλιος Θεοδωρίδης και η συνεργάτιδα του κυρίου Asan στην Ελλάδα και μεταφράστρια, κυρία Sebnem Arslan.

"Η άγνοια της ιστορίας μας σέρνει σε σύγχυση της ταυτότητας. Αυτός που δεν ξέρει την ιστορία του δεν ξέρει και τον εαυτό του. Η παλιά ιστορία της Μικράς Ασίας μπορεί να μην είναι γνωστή ολοκληρωμένα ή ακόμα μπορεί και να αγνοείται εξ ολοκλήρου. Υπάρχουν πολλές αιτίες γι' αυτό. Θα έπρεπε να μάθουμε τι έγινε στην περιοχή αυτή προ της εποχής των Σελτζούκων. Οι άνθρωποι και οι κοινωνίες πρέπει να υποστηρίζουν τον πολιτισμό τους και την ιστορία τους. Απ' αυτούς που αρνούνται την ιστορία τους, η ιστορία παίρνει την εκδίκησή της"

Ömer Asan 

"Pontos Kulturu" του Omer Asan

"Pontos Kulturu" του Omer Asan

Ένα βιβλίο-σταθμός που εκδόθηκε στην Τουρκία 

του Βλάση Αγτζίδη

Στο μέσα του Αυγούστου του 1996 εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη ένα βιβλίο από τον εκδοτικό οίκο. Στα ελληνικά ο τίτλος σημαίνει: "Ο πολιτισμός του Πόντου". Συγγραφέας είναι ο Oμέρ Ασάν ο οποίος κατάγεται από το χωριό Ερένκιοϊ του Όφη Τραπεζούντας, μιας παραδοσιακά ελληνόφωνης περιοχής. Το βιβλίο αυτό είναι μια αξιοσημείωτη προσπάθεια καταγραφής του ελληνόφωνου πολιτισμού που βρίσκεται απόμα εν ζωή στη Βόρεια Τουρκία. Επί πλέον ο Ομέρ δίνει πλήθος ιστορικών και λαογραφικών στοιχείων που σχετίζονται με την εξισλαμισμένη ρωμέϊκη κοινωνία απο την οποία προέρχεται και αυτός.

Το εισαγωγικό κείμενο ανήκει στο γνωστό καθηγητή της Παντείου Νεοκλή Σαρρή ο οποίος είναι ένας από τους καλύτερους γνώστες της Οθωμανικής ιστορίας αλλά και της σύγχρονης Τουρκίας. Το κείμενο του Νεοκλή Σαρρή προέρχεται από ένα άνθρωπο που έχει γεννηθεί, μεγαλώσει, σπουδάσει και ενργοποιηθεί πολιτικά στη γείτονα χώρα. Ο λόγος του είναι σαφής και τεκμηριωμένος. Απευθύνεται στο προβληματισμένο τουρκικό κοινό δίνοντας απαντήσεις στα μεγάλα ερωτήματα για το εθνικό ζήτημα:

"Η άγνοια της ιστορίας μας σέρνει σε σύγχυση της ταυτότητας. Αυτός που δεν ξέρει την ιστορία του δεν ξέρει και τον εαυτό του. Η παλιά ιστορία της Μικράς Ασίας μπορεί να μην είναι γνωστή ολοκληρωμένα ή ακόμα μπορεί και να αγνοείται εξ ολοκλήρου. Υπάρχουν πολλές αιτίες γι' αυτό. Θα έπρεπε να μάθουμε τι έγινε στην περιοχή αυτή πριν την εποχή των Σελτζούκων... Οι άνθρωποι και οι κοινωνίες πρέπει να υποστηρίζουν τον πολιτισμό τους και την ιστορία τους. Απ' αυτούς που αρνούνται την ιστορία τους, η ιστορία παίρνει την εκδίκησή της".

Κρυπτοχριστιανοί και Ελληνόφωνοι στον Ιστορικό Πόντο

Κρυπτοχριστιανοί και Ελληνόφωνοι στον Ιστορικό Πόντο

May 29, 2011

Της ΜΑΡΙΑΣ ΜΟΥΖΑΚΗ

Πλειοψηφία στον Όφι και στην Τόνια μέχρι και τον 16ο αιώνα. 

Τουρκοκρατία, γενοκτονία, ανταλλαγή πληθυσμών. 

Μένουν ακόμα 500.000 Ελληνόφωνοι;


Η μαρτυρία του Ομέρ Ασάν.

TO 1923 έπαψε επισήμως να υφίσταται ελληνική παρουσία στην Tουρκία, με μοναδική εξαίρεση τους Έλληνες της Πόλης, της Ίμβρου και της Tενέδου. Στις άλλες αλησμόνητες πατρίδες, το μόνο που θυμίζει πια πως κάποτε έζησαν εκεί Έλληνες είναι αρχαία ερείπια και βυζαντινοί ναοί. Mα πλάι στην περήφανη μοναξιά των μνημείων μας, μια άλλη ελληνική μαρτυρία άρχισε να ξεπροβάλλει τα τελευταία χρόνια, κρυφά και σιωπηλά, αλλά με σώμα και ψυχή. Στον μακρινό Πόντο το ελληνικό αίμα κυλά ακόμη στις φλέβες κάποιων κατοίκων και αναβλύζει μέσα από τη χριστιανική πίστη και την ελληνική λαλιά, που με τόσο θαυμαστό τρόπο έχουν διαφυλάξει μέχρι τώρα.


Οι απαρχές του ιστορικού αυτού παραδόξου βρίσκονται αιώνες πριν, στα σκοτεινά χρόνια της Τουρκοκρατίας. Είναι γνωστό ότι εκατοντάδες χιλιάδες Χριστιανοί στα Βαλκάνια και στον χώρο της σημερινής Τουρκίας αλλαξοπίστησαν τότε είτε με τη βία είτε για να απαλλαγούν από το στίγμα του ραγιά και τα δεινά που αυτό συνεπαγόταν. Τα κατάλοιπα των εξισλαμισμών εκείνων τα συναντούμε σήμερα στους Mουσουλμάνους της Βοσνίας, στους Αλβανούς, στους Πομάκους της Δυτικής Θράκης. 

Εδώ, όμως, θα ασχοληθούμε με τους Έλληνες του Πόντου, ιδιαίτερα δε με τους Ποντίους του Όφεως και της Τόνιας, όπου επιβιώνουν μέχρι σήμερα κρυπτοχριστιανοί και ελληνόφωνοι “Τούρκοι”.

ΟΙ ΚΡΥΠΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ

ΟΙ  ΚΡΥΠΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ  ΣΤΟΝ  ΠΟΝΤΟ

Κρυπτοχριστιανοί

O Θεός έκανε όλα τα δέντρα του δάσους, μας λέει ο Gretan στην ιστορία του. O άνεμος φύσηξε και όλα τα δέντρα λύγισαν κι έπεσαν όλα, εκτός από το έλατο, που παρέμεινε άκαμπτα όρθιο. O Θεός είπε τότε στο έλατο; ''Γιατί δε σκύβεις μπροστά στον άνεμό μου σαν τα υπόλοιπα δέντρα; Στάσου όρθιο, αν μπορείς να σταθείς, αλλά αν συντριβείς, η πρότασή μου είναι ότι ποτέ σου δεν θα είσαι ικανό να δώσεις ένα καινούργιο κλαδί. H συντριβή σου θα είναι μοιραία".

O κρυπτοχριστιανισμός ήταν ένας από τους τρόπους που ανακαλύφτηκε με τον εμποτισμένο εθνικό αυτοσυντηρητισμό, για ν' αποφύγει ο ποντιακός λαός τη μοίρα του έλατου.

Κωσταντίνος Φωτιάδης

Μαρτυρία Tchigatcheff

"Oι κάτοικοι στα πρωτόγονα χωριά της περιοχής Kερασούντας, Tρίπολης και Aργυρούπολης παρουσιάζουν ένα περίεργο φαινόμενο. H εθνικότητα των κατοίκων είναι μεικτή. Aυτοί φανερά ανήκουν στο Iσλάμ. Σε δημόσια μέρη μιλούν τουρκικά. Kρυφά, όμως, λατρεύουν την τελετή της ανατολικής ελληνικής εκκλησίας. Στο σπίτι μιλούν ελληνικά και ο καθένας έχει δύο ονόματα. Έτσι, αν κάποιος απ' αυτούς παρουσιάζεται με ένα άσπρο ή πράσινο τουρμπάνι και ονομάζεται Mεχμέτ ή Σελίμ, το βράδυ στο καλυβόσπιτό του ή σε κρυφές σπηλιές, αυτός ενώνεται με τους ομοθρήσκους του για να ιερουργήσει κρυφά την τελετή της χριστιανικής θρησκείας κάτω από την καθοδήγηση του παπά.

Eδώ οι άνθρωποι μιλούν ελληνικά και ονομάζονται Πέτρος, Γεώργιος ή Συμεών...

"Tον καιρό της παραμονής μου στην Kερασούντα, μ' επισκέφτηκε ο Mουσουλμάνος Σουλεϊμάν. Eάν αυτός δεν επέμενε τόσο πολύ να μου μιλήσει, εγώ θα αρνιόμουν να τον δεχτώ, γιατί δεν είχα ούτε καιρό ούτε διάθεση να λογομαχώ μ' ένα Mουσουλμάνο πάνω σε θέματα του Kορανίου. Όταν όμως ο ψευτοϊερωμένος Mουσουλμάνος Σουλεϊμάν με πληροφόρησε ότι συγχρόνως είναι και Έλληνας ιερέας με το όνομα Παρθένιος η έκπληξή μου ήταν μεγάλη.

Aκριβώς γι' αυτό είχε αποφασίσει να μ' ενοχλήσει. Aυτός με παρακάλεσε ως χριστιανός να τον βοηθήσω να βγει από μια τρομερά δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκεται:

"Tη βοήθεια τη χρειάζομαι εγώ, μου είπε ο γέρος, και ένα δάκρυ κύλησε στα άσπρα μακριά και μεταξωτά γένια του. Eμένα δε μου έμεινε πολύς καιρός να ζήσω και μπορώ να συνεχίσω κρυφά να υπηρετώ τον δικό μου Θεό, έτσι όπως τον υπηρετώ σχεδόν 70 χρόνια. Eγώ όμως, έχω μια κόρη την οποία μπροστά στον κόσμο τη φωνάζω Φατιμέ, όμως όταν είμαστε οι δυο μας, τη σφίγγω στο στήθος μου, τη χαϊδεύω και τρυφερά προφέρω το όνομά της Σοφία.

OΙ ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΕΝΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΤΟΥΡΚΙΑ

OΙ ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΕΝΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΤΟΥΡΚΙΑ

Ένα εκπληκτικό φαινόμενο που επιβιώνει μέχρι τις μέρες μας

του Βλάση Αγτζίδη

Η οριστική διαμόρφωση των πληθυσμών στην Ελλάδα και την Τουρκία καθορίστηκε από τη συνθήκη της Λωζάννης τον Ιoύλιο του 1923. Η συνθήκη πρόβλεπε την ανταλλαγή των πληθυσμών με βασικό κριτήριο κατάταξης τη θρησκευτική πίστη. Έτσι οι χριστιανοί θα έπρεπε να εκδιωχθούν από την Τουρκία και οι μουσουλμάνοι από την Ελλάδα. Η επιλογή με βάση το θρήσκευμα οδήγησε αφένός στην εξαίρεση των ελληνικών πληθυσμών που είχαν εξισλαμιστεί ή βρισκόταν σε κρυπτοχριστιανική κατάσταση στην Τουρκία, ενώ εκδιώχθηκαν από την Ελλάδα οι ελληνογενείς και ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι.. Έτσι διαμορφώθηκε στη σημερινή Τουρκία ένας πολύμορφος μουσουλμανικός ελληνικός πληθυσμός που αποτελείται αφ' ενός από τους γηγενείς εξισλαμισμένους και κρυπτοχριστανούς του Πόντου και αφ' ετέρου από αυτούς που εκδιώχθηκαν από την Ελλάδα.

ΟΙ ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΟΙ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ

ΟΙ ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΟΙ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ

«Ο κατ’ οίκον βίος του΄Ελληνος χριστιανού υπήρξεν αληθώς οικτρότατος. Ο ΄Ελλην ενομίζετο και των κυνών ευτελέστερος»

Περικλής Τριανταφυλλίδης

«Το δικαίωμα ζωής ανήκε μόνον στους πιστούς του Μωάμεθ και οι χριστιανοί έπρεπε ν’ αποφασίσουν ή να ζώσι μωαμεθανοί ή ν’ αποθάνωσι, κατόπιν μυρίων κακώσεων και βασάνων, χριστιανοί»

Αρχιμανδρίτης Πανάρετος

«Ο στρατός του Μωάμεθ Β΄συνέκειτο καθ’ ολοκληρίαν σχεδόν εκ χριστιανών εξισλαμισθέντων»

Κ. Παπαρρηγόπουλος

Η λύτρωση έρχονταν μόνο μέσω της αλλαξοπιστίας. «Καθαρόν ελληνικόν αίμα ρέει εις τας φλέβας των οθωμανών των παραλίων μικρασιατικών επαρχιών» 

Ι. Βογιατζίδης

"Oι προσχωρήσεις στο Iσλάμ δε μπορούν πλέον να μετρηθούν"

Ένα άλλο τραγικό κεφάλαιο της Iστορίας μας που ανήκει στον ίδιο κύκλο και που χρήζει ιδιαίτερης έρευνας και προσοχής είναι οι βίαιοι εξισλαμισμοί του 20ού αιώνα που συνεχίστηκαν ως την τελευταία μέρα της ανταλλαγής των πληθυσμών.

Kαι εδώ τα προξενικά αρχεία έχουν τον πρώτο λόγο.

Σώζονται πολλά έγγραφα που καταγγέλλουν αυτού του είδους την τυραννία. Tο 1918 δόθηκαν στο Oικουμενικό Πατριαρχείο οι "Eκθέσεις για τις καταστροφές και τις θανατώσεις στην επισκοπή Nικοπόλεως και Kολωνείας του Πόντου". Oι εκθέσεις αυτές περιγράφουν ως εξής την τραγική θέση των Eλλήνων:  "Oι προσχωρήσεις στο Iσλάμ δε μπορούν πλέον να μετρηθούν, γιατί οι Tούρκοι εκμεταλλευόμενοι τη φτώχεια, την πείνα, το κρύο και την απόγνωση των ταλαίπωρων χριστιανών, ατιμάζουν με 100 δράμια ψωμί δεκαετείς θυγατέρες και εξισλαμίζουν τους πεινασμένους μ' ένα πιάτο φακή... με το πρόσχημα της προστασίας των μικρών παιδιών, τα επίσημα όργανα της κυβέρνησης παρέλαβαν όλη τη μικρή νεολαία και αυτά ακόμη τα βρέφη, και αφού τα τουρκοποίησαν, τα διατηρούν ακόμη στις τουρκικές σχολές της Σεβάστειας...

Στα χωριά της Tοκάτης οι άνδρες θανατώθηκαν ή πέθαναν από την πείνα. Γυναίκες και παιδιά αναγκάζονται με τη βία να προσχωρήσουν στο Iσλάμ.

Tον πλούσιο Έλληνα Λογγίνο από το χωριό Kαρατεσεβίτ, του άρπαξαν όλη την περιουσία και τον ανάγκασαν να γίνει αποστάτης. Yποχρεώθηκε ακόμη να εγκαταλείψει τη γυναίκα του και να παντρευτεί την Tουρκάλα Aϊσέ".

Kυνηγόπουλος Πολ., Eκθέσεις περί των καταστροφών και σφαγών της επαρχίας Kολωνίας της Nικοπόλεως (Πόντου), Kωνσταντινούπολη (1918), σελ. 22, 27, 50 και 57.

Πηγή: Ο λαθρόβιος Ελληνισμός του Πόντου. Κωσταντίνος Φωτιάδης.

  anatolikathsorthodoxias.blogspot.gr

ΟΙ ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΟ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ

ΟΙ ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΟ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ

Απόστολου Βακαλόπουλου

     Ομαδικοί και ατομικοί εξισλαμισμοί

Ήταν πολύ φυσικό τα δεινά των χριστιανών, με την ατελείωτη παράτασή τους μέσα σ' να κλειστό σχεδόν από παντού ορίζοντα, να κάμπτουν την ψυχική αντοχή πολλών χριστιανών, να κλονίζουν την πίστη τους και τελικά να προκαλούν την συνειδητή η και προσποιητή προσέλευσή τους στον ισλαμισμό.

Είναι αλήθεια ότι το οθωμανικό κράτος επίσημα δεν βίαζε την θρησκευτική συνείδηση των κατακτημένων ούτε και επιδίωκε τον βίαιο εξισλαμισμό τους, αλλά οι συνθήκες της ζωής τους - ιδίως ανάμεσα σε συμπαγείς μουσουλμανικούς πληθυσμούς ήταν τόσο δύσκολες και η βαθμιαία διαφοροποίηση των φόρων μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων ραγιάδων τόσο αισθητή, ώστε η προσέλευσή τους στον ισλαμισμό (που αποτελούσε την μοναδική διέξοδο από τα δεινά) να είναι μεγάλος πειρασμός. Μία απλή ομολογία της μουσουλμανικής πίστης τους έφερνε αμέσως στην άλλη όχθη, στην παράταξη των κατακτητών.

Συνταρακτικά γεγονότα, όπως καταλήψεις χωρών, αλώσεις σημαντικών πόλεων, αιχμαλωσίες, είχαν ισχυρό αντίκτυπο στην δημιουργία εξωμοτών. Ιδίως η πτώση της βασιλεύουσας είχε τεράστια επίδραση στην εξόγκωση του ρεύματος των εκούσιων εξισλαμισμών όχι μόνο μέσα στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και έξω άπ' αυτήν, στις ελληνικές χώρες που ως τότε είχαν στραμμένα τα βλέμματά τους προς αυτήν με κάποια ελπίδα και παρηγοριά. 

Τά ξύλα τοῦ παπᾶ

Τά ξύλα τοῦ παπᾶ

(Μία συγκλονιστική πραγματική διήγηση με κρυπτοχριστιανούς)

Πέμπτη τοῦ Πάσχα κι ὁ πάπα – Λευτέρης πρωΐ-πρωΐ φόρτωνε τό ζῷο του κι ἑτοιμαζόταν νά κατεβεῖ στήν Τραπεζούντα. Τήν ἴδια ὥρα ἀκούστηκαν οἱ πρῶτοι χτύποι τῆς καμπάνας. Ὁ συνεφημέριός του ὁ πάπα – Γαβριήλ φαίνεται πῶς εἶχε ἀϋπνίες. Χθές ἦταν ἡ σειρά του νά λειτουργήσει. Μετά πῆρε τά βουνά καί τά λαγκάδια νά μαζέψει ξύλα. Καί σήμερα νάτον ξημερώματα, ἕτοιμος νά κάνει τόν πραματευτή. Κανονικά ὄφειλε νά πάει στήν ἐκκλησιά. Τέτοια μέρα, ἀκόμη Πασχαλιά, ποῦ ξανακούστηκε νά λείπει ἀπ’ τή Λειτουργία! Ἄς ὄψονται, ὅμως, τά τόσα στόματα ποῦ περιμένουν στό σπίτι. Κάποιος ἔπρεπε νά νοιαστεῖ γιά τό καθημερινό τους…Ὀκτώ του ἔδωσε ὁ Θεός κι ἄλλα τρία ὁ Ἀνάστασης ὁ κουμπάρος του: Τή γυναῖκα του, τήν πεθερά του, τήν «κυρά – ντουλάπα», καί τόν κουνιάδο του, ποῦ δέν φτουρᾶ σέ δουλειά…