Παρά τις δυσκολίες, είναι ένα αναμφισβήτητο γεγονός
Ρήξη φ. 91
— Μαρτίου 15, 2013
του Σπύρου Κουτρούλη
Φωτογραφία που θεωρήθηκε ως η
ταυτότητα της “γενιάς του ΄30″. Από αριστερά όρθιοι οι :Θαν Πετσάλης,
Ηλ.Βενέζης, Οδ.Ελύτης, Γ.Σεφέρης, Α.Καραντώνης, Στ.Ξεφλούδας,
Γ.Θεοτοκάς.Καθισμένοι: Αγγ.Τερζάκης, Κ.Θ.Δημαράς, Γ.Κ.Κατσίμπαλης, Κ.Πολίτης,
Α.Εμπειρίκος
Τις μελέτες και τα κείμενα
του Κ. Δημαρά μπορούμε να τα χαρακτηρίσουμε κλασικά, με την έννοια ότι η
προσεκτική ανάγνωσή τους είναι αναγκαία προϋπόθεση για να έχουμε μία έγκυρη
προσέγγιση των στοιχείων και των τάσεων, που έλαβε ο νεώτερος ελληνισμός.
Στη
γνωστή φωτογραφία της γενιάς του ’30 είναι ένα από τα πρόσωπα που
απεικονίζονται. Βεβαίως, ο ίδιος, σε μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις του,
το 1988 στο περιοδικό Σύγχρονα Θέματα, θεωρεί ότι δεν ανήκε πλέον σε αυτή τη
γενιά.
Βαθύς γνώστης ενός πλούσιου πρωτογενούς υλικού, εξοπλισμένος με άρτια
θεωρητικά αναλυτικά εργαλεία, κάτοχος ενός γνήσιου πάθους για να φέρει στην
επιφάνεια κρίσιμες πλευρές του νέου ελληνισμού, παρά τις επιμέρους αντιρρήσεις
που πιθανόν να υπάρχουν όπως η αρνητική αξιολόγηση του έργου του Α. Παπαδιαμάντη,
συνιστά έναν αξιόπιστο μάρτυρα, αλλά και πρόδρομο για θέματα που δεν παύουν να
απασχολούν καθέναν που ενδιαφέρεται για την εξέλιξη του νεώτερου ελληνικού
στοχασμού.
Κάτω από τους τίτλους των βιβλίων του, όπως η ιστορία της νεώτερης
λογοτεχνίας, ο νεοελληνικός διαφωτισμός και ο νεοελληνικός ρομαντισμός,
στεγάζονται ένα πλήθος από μελέτες, όπως αυτές για τον Α. Κοραή ή τον Κ.
Παπαρρηγόπουλο, που δείχνουν την ευρύτητα των ενδιαφερόντων, αλλά και το βάθος
της έρευνάς του. Βεβαίως, πιθανόν κάποια θέματα, όπως τη φιλοσοφική διάσταση
του νεοελληνικού διαφωτισμού, να μην τα ολοκληρώνει, ή, στο ομώνυμο έργο του,
να περιλαμβάνει ένα δοκίμιο, για τον Χέρντερ, το οποίο θα αντιστοιχούσε
καλύτερα σε ένα άλλο έργο, που θα αφορούσε τον αντιδιαφωτισμό. Όμως αυτές οι
σκέψεις δεν κλονίζουν, σε τίποτε, την επιτακτική ανάγκη να καταφεύγουμε στο
έργο του.
