Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΙΔΕΑ
12 Μαΐου 2013
Ρωμανού
Ξενοφάνουc Ανδρούτσου*
“Οι Έλληνες έκαμαν μία
άφρονη ενέργεια και έχασαν ολόκληρη αυτοκρατορία” (A.J. Toynbee, Studies of History τ.β’,
London 1962, σελ 222).
Με αυτήν την άποψη, συμφωνεί
και ο πολύς Μακρυγιάννης, όταν λέει: ‘(την πατρίδα) Εβγιαστήκαμεν και την
πήραμεν είς τον λαιμό μας’ («Απομνημονευματα», σ. 356) καθώς και ‘Κάλλιο
να καθόμαστε με εκείνο τον βασιλέα (σ.σ: τον Σουλτάνο!!) και είχαμε και την
τιμή μας και βαστούσαμε και την θρησκεία μας, κι’ όχι τοιούτως, οπού
καταντήσαμεν’”» (όπ.πρ., σ. 459).
Η αυτοκρατορική ιδέα -
“το ευρύ Γένος” – ήταν η μόνιμη και αμετάτρεπτη ιδεολογία της Ρωμαίικης
Εθναρχίας, του Οικουμενικού Πατριαρχείου, το οποίο συνέχιζε στην πράξη τη
“Βυζαντινή” αυτοκρατορία. Γι’ αυτό και εξηγούνται οι αρχικοί δισταγμοί του για
επανάσταση των «Ελλήνων» στην ελλαδική επαρχία, διότι το Φανάρι γνώριζε καλά τα
σχέδια του Ναπολέοντος, αλλά και των ευρωπαϊκών ανακτοβουλίων. Η προϊούσα
κατάπτωση της Οθωμανικής εξουσίας ήταν αισθητή στις αρχές του 19ου
αιώνα και η Εθναρχία γνώριζε, ότι η αυτοκρατορία περιερχόταν, αργά αλλά σταθερά, στα χέρια των Ρωμηών. Γι’ αυτό ήδη
από τα τέλη του 18ου αιώνα είχε διατυπωθεί η θέση, ότι η
αυτοκρατορία θα μεταστοιχειωνόταν σε ελληνική – Ρωμαϊκή με την εκ των έσω
μεταλλαγή της. Οι Χριστιανοί (Ρουμ και Αρμένοι) ήταν, άλλωστε, περίπου 20
εκατομμύρια, ενώ οι Τούρκοι δεν ξεπερνούσαν τα 8. Όσο κι αν φαίνεται, λοιπόν,
μη ρεαλιστική η προσδοκία της Εθναρχίας, έναντι της Εθνικής Ιδέας, η Εθνικιστική
επανάσταση των Νεοτούρκων (κατά των άλλων εθνοτήτων) βεβαιώνει το αντίθετο!
