Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΛΩΣΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ - 29/5/1453

Γεωργίου Σφραντζῆ, Χρονικὸν

α) Οἱ ὑποσχέσεις τοῦ Μεχμὲτ B’ τοῦ Πορθητοῦ πρὸς τὸν στρατό του, τὴν

παραμονὴ τῆς ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως

β)  Ὁ λόγος τοῦ Αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου πρὸς τοὺς

συμπολεμιστές του, τὴν παραμονὴ τῆς ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΠΕΡΙΛΗΨΙΣ

  

Βράδυ Δευτέρας 28 Μαΐου 1453. Ἡ νύχτα ποὺ δὲν θὰ ξημέρωνε ποτέ1. Ὁ

σουλτάνος ὑπόσχεται στὸν στρατὸ του τριήμερη λεηλασία, καὶ πλούτη ἀμύθητα

καὶ  παρθένες  καὶ  παιδιά,  στὴν  γῆ  καὶ  στὸν  οὐρανό.  Σὰ στίφη  τῶν  ἀπίστων

ἀλαλάζουν  λυσσασμένα.  Οἱ  λίγοι,  ἡρωικοί,  ἐξαντλημένοι  ὑπερασπιστὲς  τῆς

Βασιλεύουσας,  κρατώντας  ἀκόμη  μὲ  ὑπεράνθρωπη,  ἀπελπισμένη  θέλησι  τὰ

ἀρχαῖα τείχη, ἀπέναντι στὴν βία τῶν λυσσασμένων, ἀναρίθμητων ὀρδῶν, τῶν

μεγάλων  πυροβόλων  καὶ  τῶν  πολιορκητικῶν  μηχανῶν,  ξέρουν  ὅτι  ἔρχεται  ἡ

κρίσιμη   ἡμέρα·   ἡ   στιγμὴ   ποὺ   ὁ   καθένας   μόνος   του,   καὶ   ἡ   χιλιόχρονη

αὐτοκρατορία  θὰ  βρεθοῦν  ἀπέναντι  στὴν  Μοῖρα.  Μὲ  δάκρυα  ἀπελπισμένης

πίστης     καὶ     ἀποφασιστικότητας    ἀποχαιρετοῦν    παιδιὰ     καὶ     συζύγους,

μεταλαμβάνουν γιὰ τελευταία φορὰ στὴν Ἁγια-Σοφιά, ἐμψυχώνουν ὁ ἕνας τὸν

ἄλλον  στὶς  πολεμίστρες·  οἱ  ἱερὲς  εἰκόνες  περιφέρονται  στὰ  τείχη,  προσευχὲς

ἀναπέμπονται στοὺς οὐρανοὺς καὶ δάκρυα πόνου καὶ ἀγωνίας ποτίζουν τὴν γῆ.

Ὁ Βασιλέας, πρῶτος στὴν μάχη, ἐμψυχώνει τοὺς στρατιῶτες του· συγκεντρώνει

ἄρχοντες καὶ ἁπλοὺς στρατιῶτες καὶ τοὺς λέγει τὰ λόγια αὐτά, ὅπως μᾶς τὰ

παραδίδει  τὸ  Χρονικὸν  τοῦ  Σφραντζῆ2.  Λόγια  ἀπὸ  τὴν  καρδιά,  γεμάτα  πόνο,

συγκρατημένον  ὅμως  μέχρι  τέλους,  καὶ  λόγια  ἀπὸ  τὸ  μυαλὸ  μαζί,  λόγια

πολεμιστοῦ,    ψύχραιμου    στρατιωτικοῦ    ἡγήτορος,    πρὸς     στρατιῶτες    καὶ

συμπολεμιστές. Λόγια ἐπίγνωσης, στήριξης ψυχικῆς καὶ λελογισμένου θάρρους.

Καὶ  μαζὶ  κάτι  ἄλλο.  Λόγια,  ποὺ  πέρα  ἀπὸ  τὴν  λογοτεχνικὴ  φροντίδα  τοῦ

ἱστοριογράφου τους, πέρα ἀπὸ τὸ γνήσιο αἴσθημα τῶν προσώπων ἐκεῖνες τὶς

τραγικὲς στιγμές, παίρνουν και μιὰ ἄλλη, παράξενη χροιά· σὰν νὰ φέρνουν μαζί

 τους μιὰ μακρυνή, μαγικὴ ἀντήχησι· «φθόγγους ἀγέλαστους καὶ ἀκαλλώπιστους

καὶ  ἀμύριστους»3   πλέον,  ἠχώ  χρησμῶν  ἀπὸ  ἀρχαῖες  Θερμοπύλες,  φθόγγους

μυθικῶν ραψωδῶν. Διότι ἐκεῖ, τότε, ἡ Ἱστορία παγώνει· ὁ ρυθμὸς τοῦ Χρόνου

ἀλλάζει,  οἱ  Αἰῶνες  συμπυκνώνονται·  ἐκεῖ,  τότε,  λίγες  ὧρες  μόνον  πρὶν  ὁ

Βασιλέας ἀνεβεῖ γιὰ τελευταία φορὰ στὰ τείχη καὶ ἡ στιγμὴ ταυτιστεῖ μὲ τὴν

Αἰωνιότητα   καὶ   ὁ   Κωνσταντῖνος   Δραγάσης   Παλαιολόγος,   ὁ   Βασιλέας,   ὁ

στρατιώτης, γίνει ἕνα μὲ τὴν αἰώνια Ψυχὴ τοῦ Γένους, ἐκεῖ ἐπάνω στὴν Πύλη

τοῦ Ἁγίου Ρωμανοῦ, ὁ Μαρμαρωμένος Βασιληᾶς.